Kunst van de herinnering

Weet je wat zo leuk is aan het CBK in Utrecht?Je hebt een grote kans om met de kunstenaars zelf te spreken op het CBK zelf. Zo is Filip Berte tot en met 28 november aanwezig. Hij bouwt aan een Eutopia van het collectief geheugen. Tijdens het Holland Animation Festival had het CBK ook een Artist in Residence. Je kon de Chinese filmmaker Sun Xun ter plekke aan zijn filmpjes zien werken, die vervolgens op het festival getoond werden. Ik heb me laten vertellen dat er in januari 2011 drie weken aan een enorme installatie gebouwd gaat worden door de Utrechtse kunstenaar Mathijs van Lieshout. Dus dan kun je ook getuige zijn van kunst in wording.

Ik dacht zelf een tijd lang dat muziek en theater de enige vormen van kunst waren waarin er direct contact is tussen zender en ontvanger. Maar door het publiek en de kunstenaar met elkaar in het proces te laten staan, gebeurt er toch net iets meer in het contact dan wanneer je de maker niet spreekt. Ook organiseert het CBKU regelmatig kunstenaarsgesprekken en kun je iedere donderdagavond eten te midden van de geëxposeerde kunst en kunstenaars.

Zo sprak ik vandaag de kunstenaar Filip Berte. Hij bouwt aan een symbolisch huis van het collectief geheugen: Eutopia. In het CBKU is de kelder van het symbolische huis te zien, met daarin de ‘Collective Memory Mass Grave’. Dit duistere deel van het collectief geheugen zit verborgen in een soort kijkdoosjes. ‘Je kunt het vergelijken met hersenen’, vertelde hij. ‘Maar ook met verschillende aardlagen. Sommigen zien er een stad in.’ Zijn bouwwerk (Berte is oorspronkelijk architect en dat kun je wel zien) doet mij denken aan een uitleg die ik ooit over de werking van de hersenen van een dierbare heb gehad. Heel veel kastjes en niet weten waar wat in zit. Filip weet heel goed wat waar zit en ik ben blij dat hij het collectief geheugen weer even wakker schudt. Het is overigens niet fraai wat er tevoorschijn komt. Maar dat is wel vaker met een geweten.

Enfin: van de geschiedenis moet je leren. Het is fraai vormgegeven en het is zeker de moeite waard om te klimmen en te klauteren door het landschap van het verleden. Binnen mag je gluren naar driedimensionale plaatjes. Aan de buitenkant van het CBK kun je al een overzicht zien in de vorm van een slideshow als je door het gaatje van de enorme kijkdoos gluurt. Doe maar. Het wekt nieuwsgierigheid bij omstanders wanneer ze je zien gluren. Ze gaan vast ook even kijken. En wie weet kijken zelfs de voorbijgangers/omstanders/getuigen na het terugkijken ook weer op een andere manier vooruit.

Eutopia, nog te zien tot 28 november

CBK Utrecht
Plompetorengracht 4
3512 CC Utrecht
0302307910
http://www.cbk-utrecht.nl